Khi màn đêm buông xuống, nhà văn hóa thôn Tén Tằn vẫn sáng đèn. Không gian vốn quen với những cuộc họp thôn, sinh hoạt cộng đồng nay trở thành điểm hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính. Máy tính được mở sẵn, đường truyền kết nối, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã có mặt để hướng dẫn bà con.

Người mang theo điện thoại thông minh, người cầm theo giấy tờ cần giải quyết. Có người đã quen với các thao tác trên điện thoại, nhưng cũng có người còn lúng túng trước những bước đầu tiên. Cán bộ ngồi bên cạnh, hướng dẫn từ đăng nhập tài khoản, kê khai thông tin đến nộp hồ sơ trực tuyến.

Các buổi hỗ trợ được tổ chức định kỳ một lần mỗi tuần tại các thôn, theo lịch thông báo trước qua hệ thống truyền thanh và các kênh thông tin của địa phương. Thời gian vào buổi tối giúp người dân thuận tiện sắp xếp công việc ban ngày, nhất là những người làm nương rẫy, sản xuất, kinh doanh; đồng thời hạn chế việc phải đi lại nhiều lần đến trung tâm xã.

Ông Vi Văn Phiến, người dân thôn Tén Tằn, chia sẻ: “Bà con chúng tôi mừng lắm. Trước muốn làm giấy tờ phải đi xa. Nay cán bộ mang dịch vụ về tận thôn, hướng dẫn cặn kẽ, thuận tiện cho bà con Nhân dân”.

Từ thực tế đó, mô hình “Dịch vụ công lưu động” được xã Mường Lát triển khai luân phiên tại các thôn. Tại mỗi điểm, cán bộ hướng dẫn người dân tạo và kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, số hóa giấy tờ, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Với những người chưa quen công nghệ, việc hướng dẫn trực tiếp giúp các thao tác trên điện thoại trở nên dễ hiểu, dễ thực hiện hơn.

Để những buổi hỗ trợ không trở thành công việc riêng của cán bộ hành chính, xã Mường Lát huy động sự phối hợp của nhiều lực lượng ngay tại cơ sở. Cùng tham gia có cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn, đoàn viên thanh niên, Công an xã, Ban quản lý thôn và các Tổ công nghệ số cộng đồng. Từ tuyên truyền, thông báo lịch đến hướng dẫn người dân, hỗ trợ thiết bị và giải đáp những vướng mắc ban đầu, mỗi lực lượng đảm nhận một phần việc, tạo thành mạng lưới hỗ trợ ngay tại thôn, bản.

Đặc biệt, với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những trường hợp không thể đến nhà văn hóa thôn, tổ công tác sẽ đến tận nhà để hỗ trợ. Những chiếc điện thoại, giấy tờ và thiết bị cần thiết được mang theo, cùng với sự hướng dẫn trực tiếp của cán bộ và các lực lượng phối hợp. Với những người còn e ngại trước công nghệ, cách “cầm tay chỉ việc” giúp họ từng bước thực hiện được những thao tác mà trước đó tưởng như rất khó.

Điều này cũng làm nên nét riêng của mô hình. Không chỉ đưa dịch vụ về thôn, xã còn chủ động tìm đến những người khó có khả năng tiếp cận dịch vụ. Một hồ sơ có thể được hoàn thiện tại nhà văn hóa; một trường hợp khác lại được hỗ trợ ngay tại căn nhà của người dân. Cách làm linh hoạt ấy phù hợp với điều kiện địa bàn rộng, dân cư phân tán và việc đi lại của một bộ phận người dân còn khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Lát, cho biết: “Thông qua mô hình này, chúng tôi không chỉ hỗ trợ người dân giải quyết hồ sơ trước mắt mà còn hướng tới giúp người dân hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến một cách chủ động. Khi người dân thành thạo các nền tảng số, việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn và góp phần xây dựng chính quyền số ngay từ cơ sở”.

Từ một buổi tối ở nhà văn hóa thôn Tén Tằn, mô hình được tiếp tục luân phiên tại các thôn trên địa bàn xã. Mỗi điểm hỗ trợ là một lần cán bộ đến gần hơn với người dân, cũng là thêm một cơ hội để bà con làm quen với cách thức thực hiện thủ tục trên môi trường số.

Ở Mường Lát, chuyển đổi số đang bắt đầu từ những việc rất cụ thể: một nhà văn hóa sáng đèn khi trời đã tối, một cán bộ kiên nhẫn hướng dẫn người dân trên chiếc điện thoại, những chiến sĩ biên phòng, đoàn viên, công an, cán bộ thôn và thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng cùng tham gia hỗ trợ. Và khi cần, họ lại mang thiết bị đến tận một ngôi nhà để giúp người già, người khuyết tật hoàn thành thủ tục.

Những việc làm ấy không ồn ào, nhưng đang từng bước thay đổi cách người dân tiếp cận dịch vụ hành chính, để những thủ tục vốn phải đi xa nay có thể được giải quyết gần hơn, thuận tiện hơn ngay tại nơi mình sinh sống.